"Cuộc chiến ở Trung Đông đã tạo ra một hồi chuông cảnh tỉnh mới với những gián đoạn đáng kể, cả đối với các luồng hàng trong và xung quanh khu vực Trung Đông, lẫn đối với nguồn cung năng lượng của chúng ta," CEO Vincent Clerc của Maersk phát biểu trên chương trình "Squawk Box Europe" của CNBC hôm thứ Năm. "Chúng tôi là một ngành sử dụng năng lượng rất lớn, và điều đó đã tạo ra một loạt hoàn cảnh hoàn toàn mới mà chúng tôi phải đối mặt, và sẽ có tác động quan trọng đến quý hai và quý ba."
Hormuz Vẫn Đóng - Dầu Thô Trên 100 USD/Thùng
Maersk đang đứng ở tuyến đầu của cú sốc dầu mỏ, với mức độ gắn kết sâu sắc vào chi phí nhiên liệu và chuỗi logistics toàn cầu - khiến tập đoàn này trở thành một trong những tiếng nói tiên phong cảnh báo những gì thế giới sẽ phải đối mặt khi ứng phó với các cuộc khủng hoảng năng lượng diện rộng.
Eo Biển Hormuz - điểm nghẽn hàng hải mà qua đó 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu được vận chuyển - thực tế vẫn đóng cửa trong suốt thời gian chiến tranh Iran diễn ra, đẩy giá dầu lên và duy trì ở mức trên 100 USD/thùng. Tính đến thứ Sáu, giá dầu ở mức khoảng 105 USD/thùng - vẫn cao hơn đáng kể so với mức 70 USD trước chiến tranh - trong khi thị trường đang cố gắng định hướng trước các tín hiệu trái chiều từ các cuộc đàm phán hòa bình Mỹ–Iran có thể mở lại tuyến thông thương này.
Các chuyên gia phân tích của Goldman Sachs từng dự báo nếu gián đoạn chuỗi cung ứng tiếp tục kéo dài, giá dầu có thể duy trì ở mức cao đến tận năm 2027. Chỉ sau hai tháng, những hệ quả đầu tiên đã xuất hiện - điển hình là Spirit Airlines buộc phải ngừng hoạt động do không còn khả năng chi trả chi phí nhiên liệu máy bay leo thang.
Maersk: 6 Tàu Vẫn Mắc Kẹt, Chi Phí Tăng Thêm 500 Triệu USD/Tháng
Maersk - hãng tàu container lớn thứ hai thế giới với 700 tàu và thị phần vận chuyển khoảng 14% hàng hóa container toàn cầu - xác nhận cuộc chiến kéo dài đang ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động logistics. Tập đoàn đã đình chỉ hai tuyến vận hành trọng yếu từ tháng 3 - kết nối Viễn Đông với Trung Đông và Trung Đông với Châu Âu. Hôm thứ Năm, CEO Clerc xác nhận một tàu thương mại của Maersk đã thông qua được Eo Biển Hormuz dưới sự bảo vệ của Hải quân Mỹ, tuy nhiên tập đoàn vẫn còn 6 tàu đang mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư.
Ông Clerc cho biết chi phí năng lượng gia tăng đang khiến tập đoàn phải gánh thêm 500 triệu USD mỗi tháng. Dù Maersk đang triển khai các biện pháp kiểm soát chi phí nội bộ, khách hàng - từ doanh nghiệp vừa và nhỏ đến các tập đoàn đa quốc gia - sẽ không thể tránh khỏi việc phải chia sẻ một phần gánh nặng này.
"Chúng tôi có thể làm rất nhiều để giảm chi phí, nhưng cũng có rất nhiều việc chúng tôi cần làm để chuyển những chi phí này sang khách hàng, bởi vì đây là mức tăng chi phí quá lớn mà chúng tôi không thể tự gánh chịu," ông nói.
Lạm Phát Trở Lại - Bóng Ma Thời Đại Dịch Tái Hiện
Cú sốc năng lượng đang làm dấy lên mối lo ngại lạm phát diện rộng. Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), trong đó có Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem, cảnh báo chi phí năng lượng kéo dài có thể gợi lại bối cảnh đại dịch Covid-19 - khi các gián đoạn chuỗi cung ứng đẩy lạm phát bùng phát mạnh. Áp lực chuỗi cung ứng từng chiếm tới 60% mức lạm phát tại Mỹ giai đoạn 2021–2022. Hiện tại, giá xăng bình quân tại Mỹ đã vượt 4,50 USD/gallon - so với chỉ 3,15 USD/gallon một năm trước, tương đương mức tăng 43%.
"Lạm phát đang vượt đáng kể so với mục tiêu của chúng tôi," ông Musalem phát biểu tại một sự kiện trong tuần. "Chúng tôi đang đối mặt với rủi ro cả ở phía việc làm lẫn phía lạm phát. Theo đánh giá của tôi, các rủi ro đang dịch chuyển về… phía lạm phát."
Về kết quả tài chính, Maersk công bố doanh thu quý 1 giảm 2,6% xuống còn 13 tỷ USD, trong khi lợi nhuận hoạt động giảm gần 75% xuống còn 340 triệu USD. Tập đoàn vẫn giữ nguyên dự báo lợi nhuận hoạt động cho cả năm, dao động từ lỗ 1,5 tỷ USD đến lãi 1 tỷ USD.
Nguy Cơ Suy Giảm Cầu - Mối Lo Lớn Nhất Của CEO Maersk
Ông Clerc bày tỏ lo ngại rằng áp lực kéo dài lên người tiêu dùng sẽ làm tăng nguy cơ suy giảm cầu - hiện tượng nhu cầu đối với một sản phẩm sụt giảm kéo dài do ràng buộc nguồn cung. Một sự chậm lại trên diện rộng có thể kéo tổng sản lượng container của toàn ngành vận tải biển đi xuống.
Tháng trước, báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã ghi nhận những tín hiệu sớm của hiện tượng này: nhu cầu dầu mỏ toàn cầu hiện được dự báo giảm 80.000 thùng/ngày trong năm 2026 - đảo chiều hoàn toàn so với mức tăng trưởng 730.000 thùng/ngày mà IEA dự báo hồi tháng 3.
"Khi một phần trong số những chi phí này lan đến tận người tiêu dùng cuối, liệu chúng ta có chứng kiến sự suy giảm cầu ở cấp độ người tiêu dùng, và liệu điều đó có kéo theo hiệu ứng lan truyền ngược trong chuỗi cung ứng, với nhu cầu yếu hơn trong nửa cuối năm?" CEO Clerc đặt câu hỏi. "Đó chắc chắn là điều chúng tôi đang theo dõi rất, rất chặt chẽ, bởi vì nó chắc chắn sẽ thay đổi phương trình về cách cuộc khủng hoảng này tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu và ngành của chúng tôi nói riêng."
Góc Nhìn Học Thuật: Liệu Có Mở Ra Kỷ Nguyên Mới Cho Năng Lượng?
Dù những lo ngại về suy giảm cầu của ông Clerc đã được phản ánh trong các số liệu sơ bộ, Ryan Kellogg - chuyên gia kinh tế năng lượng và môi trường, giáo sư chính sách công tại Đại học Chicago - cho rằng còn quá sớm để khẳng định ngành dầu mỏ toàn cầu sẽ thực sự chứng kiến suy giảm cầu, vì đây thường là một lực cản dài hạn.
Ông Kellogg từng nhận định với Fortune rằng hiện tượng suy giảm cầu này có thể tạo ra động lực chuyển dịch từ xe động cơ đốt trong sang sản xuất xe điện (EV) - điều này có thể gây ra biến động ở các khoáng sản thiết yếu khác, dẫn đến những "khó khăn kinh tế" trong trung hạn.
"Có thể lập luận rằng chúng ta đã bước vào một kỷ nguyên mới, trong đó nguồn cung dầu từ khu vực Vịnh Ba Tư không còn ổn định và đáng tin cậy như chúng ta từng nghĩ, và việc đa dạng hóa khỏi nguồn cung đó là điều hợp lý," ông nói. "Có một số khả năng thích nghi. Nhưng điều đó đi kèm với chi phí."
Nguồn: phaata.com